قرآن آیات مختلفی در این باره دارد. در برخی از آیات که رویِ سخنش با گنهگاران یا کسانی است که میل به گناه و تبهکاری دارند چنین بیان می کند که اعمال ناشایست سبب نزول بلا و گرفتاری و مصیبت می شود. در برخی دیکر از آیات نظیر آیات سوره فجر، مطلب را در سطحی بالاتر مطرح می کند و بیان می کند که همه گناهان بر اثر اعمال ناصحیح و گناه نیست و دلایل مختلفی دارد. قرآن در سوره فجر این پندار را که هر کس در نعمت است حتما مورد تکریم و عنایت خداست و هر کس در
از نظر محی الدین، کمال نیز همانند هر معنای دیگری، امری نسبی و اعتباری است؛ یعنی ممکن است چیزی نسبت به کسی کمال باشد و نسبت به دیگری کمال نباشد، و ممکن است چیزی به اعتباری، کمال باشد و به اعتباری دیگر کمال نباشد. از نظر محی الدین، کمال به صورتِ امری ثابت و جهان شمول وجود ندارد به طوری که به طور ثابت در مورد همگان صادق باشد. محی الدین بر این باور است که اگر مفهومی به عنوانِ کمال را لحاظ کنیم، در مورد افراد مختلف، گوناگون است؛ و به عبارت دیگر، هر کس کمالِ مطلوب خودش را
نویسنده: علی شالچیان ناظر از ویژگی های بارز انسان که او را از دیگر موجودات متمایز می کند اندیشه ورزی و قدرت تحلیل امور مختلف است . به قول مولانا: ای برادر تو همان اندیشه ای * مابقی تو استخوان و ریشه ای البته، اندیشیدن در مورد امور مختلف و تحلیل مسائل گوناگون مراتبِ مختلفی دارد. به بیان دیگر، اندیشه های افراد از نظر عمق و دقت، بسیار مختلف است. ما در این نوشتار قصد داریم که به صورت اجمالی، مراتب اندیشه و انواع تفکر را معرفی کنیم: 1- نگرش نقطه ای نگرش نقطه ای نگرشی است که شخص واقعه
اینکه فقیهان در اثبات تقلید گفته اند که : "تقلید از باب بنای عقلاء است، که شخص غیر عالم و غیرمتخصص در باره آنچه نمی داند به کسی که عالم و متخصص است رجوع می کند" فی نفسه سخنی درست و منطقی است؛ اما آنچه مورد نظر مولانا و امثال اوست این است که تقلید کورکورانه ناروا است و مردم باید بدانند که حد و حدود تقلید کجاست و فقیه جامع الشرایط کیست. ممکن است بفرمایید که مردم توان محدودی دارند و نمی توانند این امور را تشخیص دهند. بله من هم با شما موافقم و مقصودم این است که
آنچه میان اهل علم شایع است این است که اگر کسی از اهل تقوا به معنای مصطلح آن باشد خداوند او را به آنچه صحیح است رهنمون می کند و گاه برای اثبات این قضیه به بخشی از آیه 282 از سوره بقره استدلال می کنند که “اتقوا الله و یعلمکم الله” (تقوا پیشه کنید که سبب می شود که خدا به شما علم بیاموزد.) آیا واقعا ماجرا همان گونه است که مشهور به آن باور دارند؟ بهترین دلیل بر اینکه معنای این آیه آن چیزی نیست که مشهور به آن قائل اند این است که ما در عمل می
جمعی بر این باورند که ملاک در مورد معنای آیات قرآن فقط و فقط فهم مسلمانان صدر اسلام و معنایی است که به ذهن ایشان متبادر می شده است؛ اما این مبنا را حد اقل به دو دلیل نمی توان صحیح دانست. استدلال اول من به روایاتی است که بیان می کند آیات قرآن سطوح و بطون مختلفی دارد؛ نظیر روایت نبویِ "ان للقرآن ظهرا و بطنا و لبطنه بطنا الی سبعة ابطن" یعنی: "قرآن ظاهر و باطنی دارد و باطنش نیز تا هفت باطن دارد." (تفسیر الصافی، فیض کاشانی، ج 1، ص 31) این روایات فهم قرآن را محدود
هرچند قول مشهور بر اساس تکیه ایشان بر ظواهر برخی آیات و روایات، این است که آب همه کره زمین را فراگرفت و عذاب شامل همه زمین شد و فقط ایمان آورندگان به قوم نوح نجات یافتند ؛ اما این برداشت صحیح نیست و ناشی از سطحی نگری و ظاهر بینی و عدم توجه به نکات ظریف است. متاسفانه بسیاری گمان می کنند که معنای تحقیق این است که چند آیه و روایت را بدون دقت در سند و دلالت (محتوا و مفهوم) کنار هم قرار دهند و فورا بر اساس ظواهر آیات و روایات نتیجه گیری کنند. ایشان این
باید توجه داشت که پیامبر اسلام (ص) فقط افرادی را به نقاط مهم دنیا به عنوان سفیران رسالت خود فرستادند؛ اما حجت بر تمام خلق، در زمان حیات حضرت رسول(ص) نشد و همگان در آن زمان از رسالت آن حضرت مطلع نشدند و گفتیم که در عصر کنونی نیز همه از وجود اسلام و قرآن و حضرت رسول با خبر نیستند پس شما چطور در مورد حضرت نوح (ع) چنین ادعایی می کنید؟! بنابراین، مطابق نص قرآن کریم حضرت نوح (ع) بر قوم خودش مبعوث شد و و اگر روایاتی انگشت شمار دلالت دارد که حضرت نوح (ع) بر جهانیان
در آیه 29 از سوره "ص" می خوانیم: "کتاب انزلناه الیک مبارک لیدّبروا ایاته و لیتذکر اولو الالباب" یعنی: این کتاب مبارکی است که بر تو نازل کردیم، تا در آیاتش تدبر کنند و خردمندان متذکر شوند. همه شما دانش پژوهان عزیز می دانید که آیات قرآن سطوح معنایی مختلفی دارد و این همان است که گفته می شود که آیات معنای ظاهری و معنای باطنی دارد و معنایِ باطنی نیز سطوح و مراتب مختلفی دارد. در این نوشتار قصد دارم به این پرسش پاسخ دهم که چرا عارفان بلند مرتبه نگاه تأویلی به همه آیات دارند و همه آیات
شکی نیست که همه مردم خواهان خوشبختی اند، اما ملاک خوشبختی چیست و خوشبختی چگونه به دست می آید؟ هرچند افراد در برخی خواسته ها مشترک اند، اما خوشبختی ملاک ثابتی ندارد و هرکس تعریف خاصی از خوشبختی دارد . نکته مهم تر این است که خواسته ها و ملاک های خوشبختیِ افراد مدام در حال تغییر است. به عنوان مثال، کسی که خانه ندارد یکی از آرزوهایش خانه دار شدن است و آن را سبب خوشبختی خود می داند؛ اما مدتی که از خانه دار شدنش می گذرد احساس می کند لازم است خانه ای بزرگ تر و در
متاسفانه از روی عدم دقت و عدم تحقیق، چنین مشهور شده است که هر قوم و هر گروهی رسول و پیامبر داشته اند؛ در حالی که تحقیق ما را به حقیقتی دیگر رهنمون می کند. حاصل تحقیق اینکه: ما در قرآن با دو دسته از آیات روبرو می شویم: الف- آیاتی که بیان می کند که هر قوم و هر گروهی رسول و پیامبر و بیم دهنده داشته اند. به عنوان نمونه ، قرآن در بخشی از آیه 36 از سوره "نحل" می فرماید : "و لقد بعثنا فی کل امة رسولا" یعنی ما در هر امتی رسولی را فرستادیم".
اینجا این پرسش مطرح می شود که ارتباط با ملکوت چگونه حاصل می شود یا افزایش می یابد؟ محی الدین قائل است که این موضوع بستگی به ضرورتِ وقوع این امر دارد و از طریق دور، میان ملکوت و شخص حاصل می شود؛ یعنی رابطه ملکوت با ما دایره وار است و در هر لحظه ای که ما آمادگی برای ارتباط با ملکوت داشته باشیم و ضرورتی وجود داشته باشد ارتباط ملکوت با ما برقرار می شود و ما در مدار ملکوت قرار می گیریم. همه افرادی که در هر موضوعی می کوشیده اند که چیزی را بفهمند یا کشف
