پیش از محی الدین عارفان و اهل معرفت بسیاری بودند كه در حوزه عرفان نظری و عملی بسیار فعالیت كرده اند، اما آنچه محی الدین را از پیشینیان خود متمایز می كند عمق نگاه محی الدین است. محی الدین ، سه کار مهم انجام داد :
اول اینكه محی الدین مباحثی را كه عرفای پیشین تئوریزه نکرده بودند ، بررسی و برای آن مباحث چهارچوب تعیین كرد و بسیاری از مباحث را از حالت ابهام خارج كرد.
دومین کار او تعمیق مباحثی بود كه توسط پیشینیان به صورت سطحی مطرح شده بود و محی الدین با دقت نظر خود به این مباحث سطحی عمق بخشید و جزئیاتی را كه دیگران از آن غافل بودند آشكار كرد .
سومین اقدام او توسعه دادن به مباحث عرفانی بود ؛ زیرا بسیاری از پرسش ها تا زمان ابن عربی اصلا مطرح نشده بود، و او برای نخستین بار آن پرسش ها را مطرح كرد و به پاسخ آن ها اشاره کرد.