در نگرش غیر وحدت وجودی پاسخ این پرسش در نهایت به اینجا ختم می شود که خداوند هر طور که صلاح بداند عمل می کند و ما به حکمت کارهای او آگاهی نداریم
اما در نگرش وحدت وجودی و از نگاه محی الدین و پیروان مکتب او این پرسش از اساس نادرست است زیرا افراد مظاهر حضرت حق هستند و جوهره ایشان قدیم و ازلی (فرا زمان) است و در نتیجه استعدادهای افراد نیز ازلی است و خداوند استعدادهای ایشان را نمی آفریند بلکه استعدادهای ایشان را ظاهر می کندـ
از دیدگاه محی الدین آفرینش مخلوقات به این معناست که حق در درون خودش به صورت مخلوقات ظهور می کند چون چیزی به عنوان بیرون حضرت حق اصلا وجود ندارد ـ
قائل شدن به وجود بیرون به معنای محدود دانستن حضرت حق استـ
پس معلوم شد که هرچه أفریده می شود در درون حق است و جوهره آن ها نیز حق است و در نتیجه خداوند جوهره افراد و استعدادهای ایشان را نمی آفریند بلکه آن ها را آشکار می کند ـ
اگر کسی استدلال قرآنی بر این موضوع بخواهد می توان به أیه "ربنا الذی اعطی کل شی ء خلقه" (پروردگار ما کسی است که به هر چیزی استعداد خودش را می دهد) و امثال آن استدلال کردـ
از سوی دیگر نباید فراموش کنیم که هیچ گس استعدادش به صورت کلی و به طور مطلق کم نبست بلکه هرکس در برخی امور استعدادش کمتر و در برخی امور استعدادش بیشتر است ـ تفاوت مراتب افراد در یک اعتبار به این موضوع برمی گردد که چه کسی به نحو شایسته در مسیر شکوفا کردن استعدادهایش می کوشد و چه کسی در این مسیر نمی کوشدـ