افراد سطحی‌نگر، بر اساس سطحی‌نگری، قائل اند که اشیاء و پدیده‌ها تاثیراتی ذاتی و ثابت دارند؛ یعنی بر این باورند که به عنوان مثال، آتش بالذات می‌سوزاند؛ در حالی که آتش وقتی چیزی را می‌سوزاند که آن شیء قابلیّتِ سوختن را داشته باشد. پس آتش برای چیزی که قابلیتِ سوختن را ندارد، سوزاننده نیست؛ بلکه آتش برای مواد مُذابِ اعماق زمین که داغ‌تر از آتش است، داغ هم نیست. پس سوزانندگیِ آتش و داغیِ آتش امری ذاتی نیست، بلکه اعتباری است؛ و در نسبتی که آتش با اشیایِ دیگر دارد، سوزانندگی و داغی معنا پیدا می‌کند و محقق می‌شود.
بنابراین، از نظر محی الدین، تأثیراتِ مختلفی که به اشیای مختلف، نسبت داده می‌شود تأثیراتی مطلق نیستند؛ و به بیان دقیق‌تر، تأثیرات مربوط به نسبت‌ها هستند؛ همان گونه که عوارض در ماهیّتِ اعیان و اشیاء نیستند، بلکه عوارض مربوط به نسبت‌ها هستند؛ و در نسبت‌ها، حاصل می‌شوند.
البته، نباید از این نکته غفلت کرد که محی الدین بر این باور است که نسبتِ میان پدیده‌ها امری ثابت نیست، و نسبت‌ها در حالِ تغییرند؛ زیرا هیچ چیز در این جهان، جز حضرت حق ثابت نیست؛ و هرچیزی لحظه به لحظه، در حال تغییر است؛ و همان طور که پیش از این بیان شد – هر چیزی لحظه به لحظه، در حالِ خلقتِ جدید یافتن است.
(برای اطلاع بیشتر به کتاب "وحدت وجود و نتایج آن از نگاه محی الدین ابن عربی"، اثر نگارنده مراجعه شود.)